Tytuł Strony

W Polsce kodeks pracy został uchwalony 26 czerwca 1974 roku. Najnowsze poprawki zostały wprowadzone 2 stycznia 2011 roku. Ustawa jest bardzo obszerna i zawiera 53 strony, regulowane są w niej wszelkie materie dotyczące zatrudnienia w Polsce.

Znajomość całego prawa pracowniczego potrafi być bardzo przydatna, jednak my zajmiemy się jedynie kwestiami dotyczącymi kobiet i równouprawnienia. Dla wygody, po omówieniu danej kwestii, w nawiasie podane są numeru artykułów, w którym można znaleźć informacje.

Pierwszą godną uwagi regulacją w tej ustawie, jest przepis mówiący o tym, że wszyscy pracownicy maja równe prawa do wypełniania takich samych obowiązków. W przepisie tym wyszczególnia się równość kobiety i mężczyzny (Art. 11-2). Następnie podkreśla się, że jakiekolwiek dyskryminowanie w zatrudnieniu jest niedopuszczalne (Art. 113). Jeden z podstawowych przepisów mówi o zobowiązaniu pracodawcy do szanowania godności i innych dóbr osobistych pracownika (Art. 11-1).

Jeśli chodzi o równouprawnienie, to cały rozdział II a jest poświęcony właśnie tej materii. Ustawa mówi o:

- równym traktowaniu w zakresie zawierania i rozwiązywania umów o pracę, o równych warunkach zatrudnienia, awansów, szkoleniach (Art. 183a § 1),

- niedopuszczalne są takie praktyki jak: zachęcanie innych do naruszania zasad równego traktowania, zachowań, które naruszają godność pracownika, stwarzanie wokół niego zastraszającej, wrogiej, poniżającej lub uwłaczającej atmosfery, szczególnie niedopuszczalne jest molestowanie (Art. 183a § 5),

- za dyskryminowanie ze względu na płeć uważa się: zachowania o charakterze seksualnym lub odnoszącym się do płci pracownika, którego celem jest naruszenie godności (Art. 183a § 6),

- pracodawca nie może wyciągać konsekwencji z działań pracownika, który przeciwstawia się molestowaniu (Art. 183a § 7),

- pracownicy mają prawo do jednakowego wynagrodzenia za jednakową pracę lub za pracę od jednakowej wartości (Art. 183c § 1) – za taką pracę uważa się prace wymagające od pracowników udokumentowanych porównywalnych kwalifikacji zawodowych.

Uprawnienia związane z rodzicielstwem należą do podstawowych praw kobiet w kodeksie pracy. Kobietom nie wolno powierzać uciążliwych lub szkodliwych dla zdrowia prac (Art. 176), kobiety nie można zwolnić z pracy w okresie ciąży i podczas urlopu macierzyńskiego (Art. 177 § 1) – nie dotyczy to pracownic w okresie próbnym i zwalnianych z ich winy, nie dotyczy to również firmy, która ogłosiła upadłość. Poza tym kobieta w ciąży nie może pracować w godzinach nadliczbowych i w nocy, nie można jej delegować (Art. 178 § 1), te same przepisy dotyczą kobiety, która opiekuje się dzieckiem do lat 4.

Kobieta ciężarna musi mieć zapewnione odpowiednie warunki bezpieczeństwa. Podczas urlopu kobieta ma prawo do dotychczasowego wynagrodzenia. Kobiecie po porodzie przysługuje urlop macierzyński o wymiarze zależnym od ilości urodzonych dzieci, który wynosi odpowiednio 20, 31, 33, 35 i 37 tygodni dla 1, 2, 3, 4 i 5 urodzonych dzieci (Art. 180 § 1).

Dwa tygodnie urlopu mogą być wykorzystane przed przewidzianą datą porodu. Po upływie 14 tygodni można zrezygnować z dalszego urlopu. Po zakończeniu urlopu macierzyńskiego, kobieta powinna wrócić na swoje dawne stanowisko lub na stanowisko równorzędne o tym samym wynagrodzeniu (Art. 183-2).

Pracownica, która pracuje dłużej niż 6 miesięcy, ma również prawo do urlopu wychowawczego, w tym czasie nie może zostać zwolniona z pracy (Art. 186 § 1).

R.K.