Tytuł Strony

Czy nie zdziwiłyście się kiedyś, jak mało w filmach kinowych występuje postaci kobiecych? Być może na pierwszy rzut oka tego nie widać, bo jesteśmy przyzwyczajone do tego, że pierwsze skrzypce grają zwykle mężczyźni, którym towarzyszy na ogół ładna, czasem nawet całkiem zaradna panna, której jedynym zadaniem jest jednak dotrzymać bohaterowi towarzystwa, a potem stanowić dla niego nagrodę…

To prawda, że ostatnio na wielkim ekranie gości sporo pań, ale garnitur ich sylwetek jest dość wąski – to najczęściej żony albo dziewczyny bohaterów, którzy je mszczą bądź ratują, śliczne, młode kobiety, które w zakończeniu filmu zostają dziewczynami bohaterów. Czasem zdarzają się ich upierdliwe krewne (np. teściowe, siostry) albo narzeczone, na które ciągle narzekają (np. w „Kac Vegas”). Wydaje się, że świat filmu kręci się wokół mężczyzn, chociaż w niektórych statystykach kobiety przeważają w liczbie widzów kinowych!

Tymczasem już w latach 80-tych opracowano krytyczne narzędzie służące do oceny udziału kobiet w kinematografii. Jest to tak zwany „test Bechdel”, nazwany tak od nazwiska rysowniczki komiksu, w którym po raz pierwszy pojawiło się to sformułowanie. Film przechodzi test Bechdel, jeśli:

1. Są w nim chociaż dwie kobiety,

2. Które rozmawiają ze sobą

3. O czymś innym niż mężczyźni.

Naprawdę można się zdziwić, jak wiele słynnych filmów i arcydzieł sztuki kinowej oblewa ten test. W tym drugim wypadku jeszcze jest to zrozumiałe, bo często są to filmy pochodzące z czasów, kiedy kobiety nie uczestniczyły zbyt aktywnie w życiu publicznym lub traktujące o tych czasach – np. filmy o drugiej wojnie światowej lub historyczne. Test nie sprawdza się również przy ocenie kina zajmującego się typowo męskimi środowiskami, czyli więziennymi bądź wojskowymi. Ale nawet jeśli wziąć to wszystko pod uwagę, zostaje przygnębiająco wiele wielkich hitów, w których, o ile występują w ogóle dwie postaci kobiece, to nie zamieniają one nawet słowa. Listę chwalebnych wyjątków można znaleźć na stronie http://bechdeltest.com/.

Anna Dąbkowska